انتخاب صفحه

فیلم جدید کارگردان «ایدا» با تحسین منتقدان مواجه شد و جایزه کارگردانی کن را هم گرفت

نقد فیلم «جنگ سرد» (Cold War) ساخته‌ی پاوو پاولیکوفسکی

نقد فیلم «جنگ سرد» (Cold War) ساخته‌ی پاوو پاولیکوفسکی

سینمافا- آندره لاوری/ امپایر (نمره: پنج از پنج)- لهستان سال ١٩۴٩. موزیسینی به نام ویکتور که نقش او او را توماس کات (Tomasz Kot) ایفا می‌کند، دختری کوه نشین به نام زولا ( Joanna Kulig) را در یک گروه تبلیغاتی دولتی (ایالتی) استخدام می‌کند. در همین حال، آن ها رابطه‌ا‌ی عاشقانه و پر سر و صدا را آغاز می‌کنند که برای ده‌ها سال به طول می‌انجامد و در هر دو سمت پرده آهنین (Iron Curtain) * گسترش پیدا می‌کند.

لهستان در اواخر دهه‌ی ۴٠ میلادی کشوری کاملاً ویران و خراب بود. ویرانی‌ای که بدون شک حاصل لشکر کشی نه تنها یکی بلکه دو تا از وحشیانه‌ترین لشکر های تاریخ مدرن دنیا از طریق خاک آن کشور بود. در همین زمان است که پاوو پاولیکوفسکی (Pawel Pawlikowski) به عنوان نویسنده و کارگردان، فیلم جنگ سرد ( Cold War) را کلید می‌زند. جنگ سرد نخستین فیلم او بعد از فیلم موفقِ ایدا (Ida) است که در سال ٢٠١٣ موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم خارجی زبان اسکار شد. با الهام گیری جزئی و گذرا از زندگی واقعی پدر و مادرش، او چیزی خلق کرده است با کشش و گیرایی فراوان، مملو از جزئیات روزگارِ داستانِ فیلم و نقش هایی که به طور قابل توجهی خوب ایفا شده‌اند.

حکومت نو پای کمونیست کشور تلاش می‌کند تا با مردم غالباً روستایی (رعیت) خود ارتباط برقرار کند. به همین سبب عده‌ای شهر نشین روشنفکر را به دور تا دور کشور می فرستد تا موسیقی‌های محلی و سنتی را ضبط کنند و اجرا کننده‌هایی را هم به کار آموزی می‌گیرد تا رقص‌های سنتی و آهنگ‌ها را بازساز‌ی کنند. تمام این‌ها در قالب تبلیغات است. از این موسیقی استفاده شده است تا به کمک مجموعه‌ای از اجراها که استبداد عجیب و غریب و بی محتوای کمونیست را در آن زمان به تصویر می‌کشید، به ستایش استالین بپردازد.

ماهرترین این موزیسین‌ها که یک سیگاری به تمام معناست (سیگار را با سیگار روشن می‌کند) احساس می‌کند شیفته‌ی دختری به نام زولا شده است. دختری که تمام قدرت و توانایی‌اش، مطابق تصور شهر نشین‌های روشنفکر چپ گرا، از دختری به واقع روستایی و سنتی است. به هر حال به جای جنگ‌های قدرت مدلِ فیلم رشته‌ی خیال (Phantom Thread)، زولا از همان روز اول شباهتی بیشتر از یک همتا و جفت به ویکتور داشت.

لهستان در اواخر دهه‌ی ۴٠، جایی بسیار متفاوت‌تر از بریتانیای دهه ۵٠ بود. به همین سبب، زوج ما اینجا چیزی فراتر از رابطه‌ای سطحی و پیش پا افتاده دارند. هر کدام به رویه‌ی خود، علیه خفقان استبدادی حکومت خود مبارزه می‌کنند که توسط بوریس شینس ( Borys Szyc) به عنوان یک آپاراتچیک ضد سامی به خوبی ایفا شده است. فرار به غرب به نظر می‌رسید پیشنهادی برای آزادی باشد، ولی از آن جایی که ویکتور با تیره بختی در یک کافه‌ی جاز، پیانو می‌زند، می‌فهمد که شاید تمام مشکلاتش را در لهستان پشت سرش نگذاشته است.

اکنون که موضوعِ بحث موسیقی جاز است، خالی از لطف نیست که بگوییم یکی از نقاط قوت و مهم فیلم جنگ سرد، دقیقاً نت هایی است که ویکتور نمی‌نوازد. چیزی که روی کاغذ می‌توانست ملودرام به نظر برسد، با حداقل دیالوگ گرفته شده است. موضوع هایی جدی از رابطه‌ی بین فرهنگ و دولت، آزادی شخصی و مصالحه و اینکه تا کجا می توان از عشق انتظار داشت تا بر دنیایی که در آن غوطه ور است، غلبه کند: همگی به زیبایی تمام و بی سر و صدا و صرفاً در ٨٨ دقیقه به کار گرفته شده‌اند.

انتقال دادن تمام این‌ها هم درجه یک بود. کولیگ ( Kulig) به تنهایی اجرایی را ارائه می‌داد که باعث می شد تمام اهالی موج نوی فرانسه سیگارهای خود را خاموش کنند. «ظاهراً، بعید است که امسال فیلمی زیباتر را تماشا کنید» پاولیکوفسکی زمانی با این جمله سینمای لهستانِ دوره را مخاطب قرار می‌دهد، که تمامی آثار او، یکی پس از دیگری، از نظر دقت و ظرافت بیشتر مانند طرحی گرافیکی به نظر می‌آید تا یک عکس! فیلم سرشار از تک لحظاتِ زیبا و ظریف است: سکانسی هست که کولیگ در امتداد رودخانه‌ای متعلق به یک گالری دوچرخه سواری می‌کند. اتحاد یأس سیاسی و احساسی تا به حال چنین زیبا نبوده است.

پاولیکوفسکی به طور کامل تحت کنترل فرم (شکل) است، ولی این به هیچ وجه اثری خشک و تند و تیز نیست. بلکه او حتی گاهی فرصتی برای جک گویی و مزاح هم پیدا می‌کند. در دسترس، انسانی و دلسوزانه: این عجب چیز لذت بخشی است.

*پرده آهنین (Iron Curtain) : پردهٔ آهنین نام بخش‌بندی مرزی اروپای پس از جنگ جهانی دوم-در ۱۹۴۵- و در جنگ سرد به دو بخش اروپای غربی و کشورهای عضو پیمان ورشو بود. با پایان جنگ سرد در ۱۹۹۱ پردهٔ آهنین نیز برچیده‌ شد.

ترجمه اختصاصی سینمافا/ مترجم: شیرین صفاپور

نظر شما در مورد موضوع بالا چیست؟

avatar

جدول ارزشگذاری سینمافا بر فیلم‌های سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر

پوستر رسمی گزارش فرار یوسفی

آخرین ویدئوها

در حال بارگذاری...

آخرین تیترها

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

بایگانی

آرشیو سایت سینمافا از بهمن ۱۳۸۸ تا شهریور ۱۳۹۵