نقدی بر سریال «در انتهای شب»

سینمافا- آرین نغزگو- آیدا پناهنده، فیلمسازی که با آثاری چون «ناهید»، «اسرافیل» و «تی‌تی» نگاه دقیقش به جزئیات زندگی با محوریت زنان را ثابت کرده، این‌بار در نخستین تجربه‌اش در قالب سریال، با همکاری ارسلان امیری، داستانی را روایت می‌کند که میان درام خانوادگی و تعلیق اجتماعی در رفت‌وآمد است. دغدغه‌های همیشگی او درباره زنان در بسترهای سنتی، این‌بار به شکلی گسترده تر در مدیوم سریال جان گرفته است.
در مرکز روایت، «بهنام» (پارسا پیروزفر) و «ماهرخ» (هدی زین‌العابدین) قرار دارند؛ زوجی از طبقه متوسط که مشکلات اقتصادی در زندگی شهری رفته رفته شکاف‌های پنهان رابطه این دو را آشکار تر می‌کند و تصمیم به جدایی، آن‌ها را وارد میدان تازه‌ای از کشمکش‌های خانوادگی و اجتماعی می‌سازد. پناهنده با پرهیز از کلیشه‌های مرسوم در ملودرام، لحظات را بر پایه جزئیات روزمره جلوی دوربین می‌برد و در لایه زیرین، تعلیقی ملایم را حفظ می‌کند که بیننده را تا پایان همراه نگه می‌دارد.
سریال با نگاهی انتقادی، ساختارها و هنجارهایی را به چالش می‌کشد که حتی پس از پایان یک رابطه، همچنان بر زندگی زنان سایه می‌اندازند. این نگاه، بدون شعار یا قضاوت مستقیم، تجربه طلاق و پیامدهایش را در بستر فرهنگی امروز ایران ترسیم می‌کند و نشان می‌دهد فشار اجتماعی چگونه مسیر زندگی را دشوار می‌سازد.
در بازیگری، پیروزفر تصویری کنترل‌شده از مردی فرسوده و بی‌پناه ارائه می‌دهد و زین‌العابدین با ترکیب سکوت‌های طولانی و لحظات فوران احساس، کشمکش درونی زنی میان ماندن و رفتن را ملموس می‌کند. هماهنگی این دو، به‌ویژه در صحنه‌های گفت‌وگوی رودررو، از نقاط قوت اثر است. نقش‌های فرعی نیز با انتخاب‌های دقیق و هدایت درست، فضای جهان داستان را کامل می‌کنند.
از نظر بصری، قاب‌بندی‌های محدود و نورپردازی نرم، حس فشار و محدودیت را منتقل می‌کند. استفاده از لوکیشن‌های واقعی در تهران، لحن واقع‌گرایانه سریال را تقویت کرده و موسیقی کم‌حجم یا سکوت‌های به‌جا، بار احساسی را به تماشاگر منتقل می‌کند. تدوین با ریتمی سنجیده پیش می‌رود، هرچند در برخی قسمت‌ها کش‌آمدن موقعیت‌ها ممکن است صبر بعضی مخاطبان را بیازماید.
در انتها می توان گفت فیلمساز با ترکیب دقت در جزئیات انسانی، هدایت ظریف بازیگران و نقد آرام اما عمیق به ساختارهای اجتماعی، اثری ساخته که هم برای علاقه‌مندان به درام اجتماعی جذاب است و هم برای کسانی که تعلیق ملایم را در بستری واقع‌گرایانه می‌پسندند حتی اگر برای همراهی با ریتم آرام اثر که کاملا در خدمت فیلمنامه است کمی حوصله در مخاطب عام نیاز باشد.